De Schoonheid van Stilte – Japanse prenten van Tsukioka Kogyo

15 januari 2012 00:00
Op 15 januari 2012 opent in het Bonnefantenmuseum de tentoonstelling De Schoonheid van Stilte – Japanse prenten van Tsukioka Kogyo. In samenwerking met het Japanmuseum SieboldHuis te Leiden zal de tentoonstelling van 15 januari t/m 8 april 2012 te zien zijn in Maastricht.
De tentoonstelling sluit aan op een reeks tentoonstellingen ‘kunst op papier' in het Bonnefantenmuseum en stelt het werk van een van de grote Japanse prentkunstenaars van de vorige eeuwwisseling, Tsukioka Kogyo, centraal. Kogyo is bekend geworden met zijn populaire afbeeldingen van het typisch Japanse No theater, dat eind vorige eeuw een ware revival onderging. Daarnaast beeldde hij dieren en landschappen uit. Zijn techniek, de kleuren houtsnede, is zo verfijnd dat deze niet te onderscheiden is van schilderwerk.

Het jaar van Tsugioka Kogyo's geboorte, 1869, valt nauw samen met grote politieke en economische omwentelingen in Japan. Van 1603 tot 1868 hadden de zogenaamde Shoguns een feodaal machtsstelsel gedomineerd en hadden controle over alle aanzienlijke families van Japan. De keizer was alleen nog officieel machthebber, maar feitelijk was ook hij gegijzeld.

In 1868 werd de macht van de keizer in ere hersteld en ving de Meiji periode aan, naar de eerste ‘moderne' keizer van Japan. Keizer Meiji verschilde van de Shoguns door zijn interesse voor het westen, waaronder ook westerse kunst. Ook luidde hij in Japan de industriële revolutie in, die zich decennia eerder al vanuit Engeland en België over Europa en de Verenigde staten had verspreid. Ook bevorderde hij een centrale overheid, met Tokyo als economisch en politiek centrum, en stelde hij geleidelijk de grenzen open van het gesloten en naar binnen gekeerde land. Tegelijk met deze modernisering ontstond in Japan een sterke hang naar het eigen verleden en oosterse waarden.

Een van die oosterse waarden, het klassieke en verstilde No theater had al eeuwen gedijd onder de machthebbers en leek aanvankelijk slachtoffer van de vernieuwingen te worden, maar herstelde zich omdat het een nieuw publiek wist te overtuigen van zijn verstilde schoonheid. Zowel door de inspanningen van een aantal No acteurs, Japanse overheidsfunctionarissen, en buitenlandse bezoekers aan Japan werd een revival van deze oude theatervorm ingezet. Voeg hieraan toe de belangstelling van kunstenaars zoals Kogyo's leermeester Tsukioka Yoshitoshi (1839-92) en de mogelijkheden die de ‘gewone mensen' eindelijk kregen om deze theatervorm te leren kennen, en de wedergeboorte was een feit. Niet alleen op de planken, maar ook gedrukt op papier.

De prenten geven veel informatie over de theaterstukken – vaak wordt een belangrijke scene uit het verhaal getoond – maar ook situaties achter het toneel. Verder zijn er prenten met de zangers en muzikanten, toneelattributen en maskers, en de opbouw van het toneel zelf. Een goudmijn voor liefhebbers van deze oude theatervorm, maar ook voor verzamelaars van de drukkunst want alle prenten in deze serie zijn bijzonder goed gedrukt op de hoogste kwaliteit papier. Daarnaast heeft Kogyo ook prentseries met andere onderwerpen gemaakt zoals prachtige natuur en vogels.

Klik hier voor de website van het Bonnefantenmuseum Maastricht.
Share |
Beoordeling: (2 beoordelingen)

Nieuws Tableau #6 ligt nu voor maar € 7,50 in de winkel!