Michelangelo van de DDR

28 januari 2017 18:43
Museum De Fundatie in Zwolle presenteert de eerste grote overzichtstentoonstelling buiten Duitsland van vaandeldrager van de ‘Leipziger Schule’ Werner Tübke (1929-2004).
Werner Tübke werkte een groot deel van zijn leven in opdracht van het communistische regime van de DDR. Zijn bekendste werk is een enorm panoramaschilderij (140 meter breed, 14 meter lang) met verborgen kritiek op het communisme. Toch kwam de Oost-Duitser daar niet mee in de problemen, zo onder de indruk waren de partijleiders van het schilderstuk. Op een heuvel bij Bad Frankenhausen in Thüringen werd er een speciaal, rond museum voor gebouwd, ook wel ‘De Sixtijnse kapel van het Noorden’ genoemd. Tübke werkte tussen 1976 en 1987 aan de schildering die de Duitse Boerenoorlog van 1524-1526 moest verbeelden, een volksopstand waaraan de DDR zich graag spiegelde. Het Bauernkriegspanorama kostte 120 miljoen Oost-Duitse mark en is met een oppervlak van 1.722 vierkante meter een van de grootste olieverfschilderingen ter wereld. Museum De Fundatie in Zwolle laat er een door Tübke geschilderd schaalmodel van zien van 14 meter breed en totaal ongeveer honderd andere werken. Werner Tübke (1929-2004) - Meesterschilder tussen Oost en West is het eerste grote overzicht buiten Duitsland. Tübke brak door in de jaren ‘50 met propagandistisch sociaal-realistisch werk. Hij schilderde hoogleraren en studenten samen met arbeiders op één doek. Het was het communistische ideaal: de intelligentsia verbonden met de arbeiders. Maar Tübke wilde meer boodschap dan een politieke alleen, hij probeerde kunst te maken van tijdloze waarde en creëerde een surreële wereld vol vergelijkingen, metaforen en allegorieën, die vaak overvol en raadselachtig overkomen. Alles is ijdelheid en de wereld een speeltoneel, zo lijken de schilderijen vaak gotesk of met veel wapengekletter te verkondigen. ‘Werner Tübke slaagde er met enorme genialiteit in staatsopdrachten zo te buigen dat het grote kunst werd. Hij deed daarmee hetzelfde als bijvoorbeeld Rembrandt en Michelangelo, die ook kunst in opdracht van de overheid of de kerk maakten’, stelt directeur van De Fundatie Ralph Keuning vast. In ieder geval was Tübke een virtuoze schilder, die alle genres en stijlen beheerste. Zo doen sommige werken aan Picasso denken, andere aan Otto Dix en Georg Grosz. Ook de beeldcitaten uit het werk van 15de- en 16de-eeuwse schilders als Rafael, Michelangelo, Breughel en Jeroen Bosch zijn talrijk. Het anti-traditionalisme in de westerse kunst van na 1945 ontbreekt in DDR-kunst. Juist daardoor kon de klassieke schilderkunst zich daar doorontwikkelen en een nieuw hoogtepunt bereiken.

De Fundatie . Zwolle
Kasteel Het Nijenhuis . Heino/Wijhe
t/m 14 mei
www.museumdefundatie.nl





Share |
Dit artikel is nog niet beoordeeld