Alex van Warmerdam

10 juni 2018 12:19
Het EYE Filmmuseum in Amsterdam brengt nieuw werk van Alex van Warmerdam samen in een speciaal voor het filmmuseum ontworpen tentoonstelling. L’histoire kaputt is een unieke, eigenzinnige solo-expositie waarin personages, objecten en situaties tot leven komen in een raadselachtige, strak geënsceneerde setting, omkleed met groot geprojecteerde scènes uit Van Warmerdams films.


Het EYE Filmmuseum in Amsterdam maakt tentoonstellingen die het grensgebied tussen film en beeldende kunst verkennen. Het is daarom niet verrassend dat de organisatie Alex van Warmerdam (1952), die naast filmmaker ook beeldend kunstenaar (en dichter en schrijver en musicus en theatermaker) is, vroeg zijn eigen tentoonstelling samen te stellen. Speciaal voor de expositie maakte hij een aantal nieuwe werken, waaronder stopmotion films, schilderijen en installaties. In alle onderdelen van de tentoonstelling schuilt de nuchtere verbeelding en eigenzinnigheid van Van Warmerdam. Negen speelfilms regisseerde Alex Van Warmerdam en alle negen dragen tot in het kleinste detail de handtekening van de maker. Handeling, mise-en-scène en art-direction zijn strak gechoreografeerd, de vertelvorm vaak onconventioneel - niet zelden breekt geweld naar buiten en vallen er scenario-technisch onvermijdelijke doden. Dezelfde hang naar perfecte afwerking en zwart-komische vervreemding is te vinden in de tentoonstelling. De werken vormen spiegels waarin de bezoeker vergeefs zoekt naar iets van zin of logica. Zelf verwoordt de aan de Rietveld afgestudeerde kunstenaar dat zo: ‘Je ziet slechts elementen van een verhaal. De rest ontbreekt. Dat is eigenlijk wat ik doe. gaandeweg komen er dan connecties tussen. Maar wat die zijn weet ik niet.’ Een ander bewegend schilderij heet L’histoire kaputt, tevens de overkoepelende titel van de expositie. ‘Het is een alibi. Alles bestaat uit verhalen die onduidelijk zijn, waarvan een paar hoofdstukken zijn weggewaaid, waaraan iets ontbreekt. Dat vond ik een goed bindmiddel. Het woord kaputt is ook met kleine letter geschreven. Het is niet het verhaal dat kapot héét, maar het verhaal dat kapot ís. Zoals een kind het kan zeggen: dat verhaal is kapot.’





Onder de kunstwerken bevindt zich een aquarium toont een doorsnede van een troebele sloot; een ruim vier meter breed schilderij toont twee zakenmannen, dobberend op een vlot in zee, als een losgesneden scène uit een film; er zijn stopmotionfilms van een steeds veranderend schilderij en om beurten mogen bezoekers een woonkamer betreden om kennis te maken met de bewoners. Het is een enorme, zelf¬getimmerde, houten container die een groot deel van de tentoonstellingsruimte in beslag neemt. Schilderijen (al dan niet geanimeerd), nieuwe korte films (geprojecteerd op een kussen, op een enorme muur of op een half verstopte monitor), een aquarium waarin twee herenschoenen drijven. Een grote op zijn kant liggende silo, dient als macabere kijkdoos. Er ligt een meisje in dat plaats van een hoofd een boek heeft, waarvan de bladzijden langzaam door een onzichtbare hand worden omgeslagen.
Tussen de werken zijn vijf grote schermen opgesteld waarop fragmenten zijn te zien van Van Warmerdams speelfilms zoals De Noorderlingen (1992), Ober (2006), Borgman (2013) en Schneider vs. Bax (2015). In de filmzalen draaien de volledige films (merendeels 35mm-kopieën uit de Eye-collectie) en restauraties van Abel en De Noorderlingen. In het najaar, aansluitend op de tentoonstelling, vertoont het filmmuseum een nieuwe montage van Grimm (2003).
Bij de tentoonstelling verschijnt een rijk geïllustreerde publicatie in samenwerking met literair tijdschrift De Gids en Uitgeverij Nieuw Amsterdam. Om recht te doen aan Van Warmerdams eigenzinnig kunstenaarschap heeft De Gids schrijvers en dichters benaderd wier werk getuigt van een vergelijkbare originaliteit. Hen is gevraagd met vrije associaties en gedachte-experimenten op Van Warmerdams oeuvre te reageren. Ook zijn een selectie van Van Warmerdams werk opgenomen, van gedichten en scènes uit toneelteksten tot beeldende kunst, stills uit zijn films, affiches en beelden van zijn theatervoorstellingen.

EYE Filmmuseum . Amsterdam
t/m 2 september
eyefilm.nl









Share |
Dit artikel is nog niet beoordeeld